Αναλυτικό οδηγό με τις βασικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης κατήρτισε το γραφείο ασφαλιστικών θεμάτων (ΚΕΠΕΑ) της ΓΣΕΕ, με στόχο την συνεχή ενημέρωση των ασφαλισμένων για τις ισχύουσες διατάξεις.
Σύμφωνα με τον οδηγό το πρώτο και βασικό βήμα είναι η ακριβής καταγραφή του συνολικού χρόνου ασφάλισης. Τα στοιχεία για τα έτη μετά το 2002 είναι καταχωρημένα ηλεκτρονικά στο ασφαλιστικό σύστημα, ενώ για τα προηγούμενα χρόνια ενδέχεται να απαιτείται έρευνα στα αρχεία των ασφαλιστικών φορέων. Η επίσημη καταμέτρηση των ενσήμων δίνει τη δυνατότητα στον εργαζόμενο να γνωρίζει με ακρίβεια τα δικαιώματά του και να επιλέγει την πιο συμφέρουσα στιγμή για την αποχώρησή του από την εργασία.
Οι δύο βασικές προϋποθέσεις για την ύπαρξη δικαιώματος συνταξιοδότησης είναι η συμπλήρωση συγκεκριμένου ορίου ηλικίας και η πραγματοποίηση ενός ελάχιστου αριθμού ημερών ασφάλισης.
Το γενικό όριο ηλικίας για πλήρη σύνταξη είναι τα 67 έτη με τουλάχιστον 4.500 ημέρες ασφάλισης, δηλαδή περίπου 15 χρόνια εργασίας. Ωστόσο, υπάρχει και η δυνατότητα συνταξιοδότησης σε ηλικία 62 ετών, εφόσον ο ασφαλισμένος έχει συμπληρώσει 12.000 ημέρες ασφάλισης ή 40 χρόνια εργασίας.
Στο ενδιάμεσο διάστημα μεταξύ του 62ου και του 67ου έτους, ο ασφαλισμένος μπορεί να αποχωρήσει εφόσον συμπληρώσει τα 40 έτη ασφάλισης.
Προσοχή: Για τους ασφαλισμένους που ανήκουν στις κατηγορίες με ασφαλιστικό χρόνο – 10.500 ημερών ασφάλισης, 10.000 Η. Α. και 5.500 Η. Α. – με ανήλικο τέκνο, ισχύουν διαφορετικά όρια ηλικίας. Οι ασφαλισμένοι πριν υποβάλλουν την αίτηση συνταξιοδότησης θα πρέπει να ενημερώνονται για τα όρια ηλικίας που ισχύουν από τον Ασφαλιστικό τους Φορέα και από την υπηρεσία μας.
Μειωμένη σύνταξη: Οι ασφαλισμένοι μπορούν να αποχωρήσουν από την εργασία τους στα 62 έτη με 4.500 ημέρες ασφάλισης, εφόσον διαθέτουν τουλάχιστον 100 ημέρες ασφάλισης ανά έτος κατά την τελευταία πενταετία πριν από την αίτηση. Στην περίπτωση αυτή, η σύνταξη μειώνεται κατά 0,5% για κάθε μήνα που υπολείπεται μέχρι τη συμπλήρωση του 67ου έτους, δηλαδή περίπου 6% για κάθε χρόνο και έως 30% συνολικά.
Βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα: πλήρης σύνταξη μπορεί να χορηγηθεί στα 62 έτη με 4.500 ημέρες ασφάλισης, εκ των οποίων οι 3.600 σε βαρέα επαγγέλματα. Ωστόσο, βασική προϋπόθεση είναι να υπάρχουν τουλάχιστον 1.000 ημέρες εργασίας σε βαρέα επαγγέλματα μέσα στα τελευταία 17 χρόνια πριν από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης. Οι ασφαλισμένοι στα βαρέα επαγγέλματα, έχουν την επιλογή να μην κάνουν χρήση των διατάξεων των βαρέων και να συνταξιοδοτηθούν με τις κοινές διατάξεις. Έτσι, λόγο καταβολής μεγαλυτέρων (3,6%) εισφορών τυγχάνουν ειδική προσαύξηση που αναλογεί 0,27% ανά (1) έτος στα βαρέα.
Συντάξεις: Πώς υπολογίζεται το τελικό πόσο
Σύμφωνα με τον οδηγό της ΓΣΕΕ το τελικό ποσό της σύνταξης εξαρτάται:
Πρώτον, από την εθνική σύνταξη – η οποία από την 1η Ιανουαρίου 2026 διαμορφώθηκε στα 446,86 ευρώ – με 20 έτη ασφάλισης και 40 έτη παραμονής στην Ελλάδα, και στα 402,18 ευρώ με 15 έτη ασφάλισης.
Δεύτερον από την ανταποδοτική, βάση (συντελεστή) του συνολικού χρόνου ασφάλισης και του μέσου μισθού των αποδοχών από το 2002 έως την συνταξιοδότηση.
Τρίτον, προβλέπονται επιπλέον, προσαυξήσεις για όσους καταβάλουν μεγαλύτερες του 20% ασφαλιστικές εισφορές (Βαρέα, ΔΕΚΟ, Τράπεζες, 13ο-14ο μισθό, παράλληλη ασφάλιση).
Πλασματικά έτη ασφάλισης. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, περίπου ένας στους δύο ασφαλισμένους χρησιμοποιεί τη δυνατότητα εξαγοράς πλασματικών χρόνων για να θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα ή να μειώσει το όριο ηλικίας. Στα πλασματικά έτη μπορούν να υπολογιστούν περίοδοι όπως η στρατιωτική θητεία, οι σπουδές, ο χρόνος ανεργίας, η ασθένεια ή ο χρόνος ανατροφής τέκνων.
Οι «παγίδα» στη διαδικασία υποβολής
Τέλος, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στη διαδικασία υποβολής των αιτήσεων.
Η σύνταξη αρχίζει να καταβάλλεται από την πρώτη ημέρα του επόμενου μήνα από την υποβολή της αίτησης.
Παράλληλα, η αίτηση για την κύρια σύνταξη δεν συνεπάγεται αυτόματα και αίτηση για επικουρική σύνταξη, γεγονός που σημαίνει ότι οι ασφαλισμένοι πρέπει να καταθέτουν ταυτόχρονα αιτήσεις και για τα δύο δικαιώματα, ώστε να μην χάσουν πιθανά αναδρομικά ποσά.
Πηγή: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ
